Simpele oplossingen om de woning te optimaliseren tegen oververhitting

Gepubliceerd op 28 oktober 2026 om 17:47

Zowel nieuwe als bestaande woningen hebben veel last van oververhitting in de zomer. Kunnen wij daar nog wat aan doen?

Ja, is het antwoord en dat is zeker niet de vlucht naar apparaten zoals airco’s of het zoeken in de BBL om te voldoen aan een theoretische benadering die vaak niet strookt met de werkelijkheid.

Dit geldt voor zowel de bestaande als nog te bouwen woningen. Van laatste is het jammer dat er vaak gebruik wordt gemaakt van rekenmethodieken die puur kijken naar de theorie en de techniek maar niet naar het gezonde verstand of wat zo mooi genoemd wordt leven volgens de natuurwetten. Natuurwetten waar al eeuwen op gebouwd wordt, maar wat wij “vergeten” zijn, omdat de markt zo veel mooie alternatieven bood.

 

 

Foto: Google Maps - Wolfstraat te Helmond

De belangrijkste natuurwet is wel dat warmte naar koude stroomt, dat wil dus zeggen dat in de winter je kostbare warmte wegvloeit uit huis en in de zomer gebeurt het precies andersom. Het vervelende in de zomer is dat je vaak goed geïsoleerde huis de warmte ’s avonds en ’s nachts niet of niet goed weer afgeeft aan de koude buitenomgeving. Het is zelfs zo erg dat tegenwoordig het ’s nachts ook te warm blijft om je woning koel te krijgen.

Er zijn vier belangrijke technische stappen om te koelen:

  1. Koele omgeving, maak gebruik van grond, wind en water en gebruik bouwmaterialen die niet snel opwarmen of warmte accumuleren;
  2. Weren van warmte op de gevel en het dak, Pas je oriëntatie aan, zorg dat de Zuidzijde het minste belast wordt, pas zonwering toe; 
  3. Passief koelen, zorg voor voldoende luchtdoorstroming in huis, gebruik zonnepanelen om je dak te beschermen, gebruik de massa van de constructie om minder snel op te warmen (buitengevelisolatie werkt het beste);
  4. Actief koelen gebruik een omkeerbare warmtepomp, eventueel aangevuld met een WTW-installatie, gebruik een airconditioningssysteem als laatste redmiddel.

Goedkoop investeren

Er vier belangrijke “knoppen” waar je aan kunt draaien zonder dat je erg kostbare oplossingen gaat toepassen:

  • Licht, bestaande woningen bevatten zeer veel en grote ramen.

Voor nieuwbouw kleinere ramen toepassen.                                                                                                                                                       Voor bestaande bouw horizontale vaste zonwering, zonneschermen, screens of doeken boven/voor de ramen plaatsen.

  • Lucht, bestaande woningen bevatten natuurlijke ventilatie of een mechanische ventilatie (systeem C). Dit werkt goed als je woning in dezelfde staat is zoals deze indertijd gebouwd is. Let op! Zodra je gaat isoleren, dan verander je de “huid” van de woning doordat je een “warme tui aantrekt”. Ventileren is de belangrijkste toepassing die je dient te regelen, ofwel handmatig (spuien) ofwel met een ventilatie-installatie.

Voor nieuwbouw zorg voor een goed ventilatiesysteem, het liefst met een WTW-unit en zorg ervoor dat het systeem goed en werkend is ingeregeld. Pas ook het voorstel hieronder van spuien voor de bestaande bouw toe.

Voor bestaande bouw. Ga meer spuien! Wat is spuien? Spuien is maximaal 10 minuten de ramen en/of deuren tegen elkaar open zetten en dat naar behoefte meerdere keren per dag doen, zowel in de zomer als in de winter. En laat de ramen op de bovenverdieping niet de hele dag open staan! Doe dit niet als de gehele woning vol zit met gasten, maar heb je een moment? Doen!

  • Geluid, bestaande woningen kunnen zeer gevoelig zijn voor geluid, zeker als ze aan elkaar gekoppeld zijn.

Voor nieuwbouw ontkoppel iedere woning en zorg voor voldoende massa, maar gebruik ook verschillende materialen om de overdracht van het geluid te minimaliseren. Zorg bij met name de ventilatie-installaties dat er ruim voldoende kanalen en ventielen worden gebruikt om geluidsoverlast te reduceren.

Voor bestaande bouw gebruik meer zachte materialen in de woning. Bijna volledig kale ruimten zijn kil en kunnen zelfs galm veroorzaken, laat staan dat je nog een goed gesprek kunt voeren. Schilderijen, gordijnen en open boekenkasten zijn goede hulpmiddelen om geluid te reduceren.

  • Temperatuur, veel moderne woningen zijn zeer goed geïsoleerd, waardoor de warmte die in de zomer binnen komt er in de nacht niet meer uit verdwijnt. Het duurt zelfs weken voor het weer een beetje aangenaam is in de woning. Dit geldt ook voor bestaande woningen, zeker als deze nageïsoleerd zijn.

Voor nieuwbouw en bestaande bouw zorg dat de woning overdag zo veel als mogelijk gesloten is en gebruik het trappenhuis en zolder als “een trekkende schoorsteen”. Zet de binnendeuren open, houdt de ramen en deuren gesloten. Maak de tuin koeler door gras, struiken en/of bomen te planten. Houdt het terras koel met een parasol, tarp of iets dergelijks. Sproei ’s avonds nog even de tuin, waardoor de tuin nog beter kan afkoelen door het vocht wat op de grasmat ligt. Gebruik lichte kleuren, donkere kleuren warmen de buitenruimte nog meer op.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.