Wat is waterzijdig inregelen?

Iedereen kent in met name oudere woning dat het verwarmen van een woning niet altijd even behaaglijk is. Sommige ruimtes zijn nooit warm te krijgen, ook al liggen ze op het zuiden. Om de warmte zo gelijkmatig en voor iedere de te verwarmen ruimte snel op temperatuur te krijgen dient de installatie ingeregeld te zijn. Tegenwoordig is de installateur dit verplicht bij het plaatsen van een elke nieuwe installatie, dus voor verwarmen, koelen en ventileren.

Figuur 1: Links is een niet ingeregeld systeem, rechts is deze wel ingeregeld. Hierdoor ontstaat er een balans in het systeem

Om het aangenaam warm te krijgen in iedere ruimte dien je dus de hoeveelheid warmwater die naar radiatoren of convectoren gaat te temperen (knijpen) bij radiatoren die dicht bij de opwekken staan. De methode die je hiervoor gebruikt wordt heet 'waterzijdig inregelen'. Dat kun je bij redelijk moderne installaties doen door een stelschroef bij het voet- of radiatorventiel in een bepaalde stand te zetten waarbij de meest ver afgelegen radiator net zoveel warmte krijgt als de radiator die het dichtst bij de cv-ketel of warmte opwekken zit.

Het mooie van waterzijdig inregelen is dat er een soort vaste instelknop tussen de radiator en de radiatorknop zit. Dit ventiel zorgt er ook voor dat als je de radiator dicht zet met de radiatorknop dit geen invloed heeft op het systeem, door de regeling. Het systeem corrigeert zichzelf om het zo maar uit te drukken. 

Bij oudere woningen is dit vaak niet mogelijk. Dit zie je vaak aan de simpele zwarte of witte knoppen. Die kun je alleen open en dicht zetten. Hiervoor kan de installateur wel een tussenstuk of en nieuw ventiel opzetten. Dat is per radiator/convector wel een stuk duurder, maar blijft mogelijk.

Foto links: Radiatorventiel met stel- of knijpmogelijkheid, Bron: drechtsestromen.net

Op een bestaande radiator kan een nieuw ventiel gezet worden. Deze kan de benodigde hoeveelheid water zodanig op een statische wijze instellen, zodat er voldoende warm water door de radiator loopt. Op dit ventiel komt de radiatorknop die je weer open en dicht kunt zetten.

Foto boven: Voetventiel met stel- of knijpmogelijkheid, Bron: Danfoss

Knutseltip!

Het beste is om zelf de nastelling alsnog op te pakken. Doe dit niet als je zelfregulerende dynamisch werkende ventielen hebt!

Dit doe je door een periode de temperatuur van de aanvoer- en afvoerleiding te meten van de afzonderlijke radiator (je kunt het beste bij de leidingen van de ketel starten, mits deze niet geïsoleerd zijn). Noteer deze waarden en als je na een week een afwijking ziet, stel dan de inregelingsknop (dat is de knop met streepjes of cijfers en niet de radiatorknop) met 1 stap bij. Noteer ook de stapwaarde als je begint en de nieuwe waarde. Controleer dit ook een week en zie dan wat het resultaat is en stel eventueel bij. Het kan zijn dat je een speciale ventielvoorinstelsleutel moet aanschaffen want niet ieder ventiel is met de hand in te stellen. 

Je kunt voor het meten een infraroodmeter gebruiken, maar je kunt ook 2 enkele of dubbele digitale metertjes gebruiken die je met klittenband op de leiding vastzet. Houdt er rekening mee dat je een paar weken tot maanden bezig bent, maar het is toch winter, dus een leuke activiteit. Zie hieronder een voorbeeldlijst hoe je dit kunt oppakken. Als je het staatje bekijkt zie je dat die radiator die qua leiding afstand het dichtst bij de verwarmingsketel/warmtepomp staat het laagste cijfer heeft (dus het meest geknepen wordt). Houdt hier rekening mee als je gaat draaien aan de instellingen van de radiator.

In week 43 is een paar keer gemeten en de gemiddelde temperatuur liet zien dat in de woonkamer en de slaapkamer van het kind de regeling nog niet op orde was. De waarde dient op 80% uit te komen (Aanvoer temperatuur / Afvoer temperatuur = 80%) De ventielen zijn één slag versteld, waardoor als het goed is dat de waarden op 80% uitkomen. 

Een week later is de instelling voor de slaapkamer van het kind goed. In de woonkamer voor nog steeds niet, dus de waarde op het ventiel een waarde lager zetten. De woonkamer achter klopt nog niet, maar misschien heeft de radiator voor nog invloed op de radiator achter. Daarom wordt nu een paar dagen gewacht om eventueel te stoppen of nog een keer te knijpen. Uiteindelijk dient het gehele systeem op 80% uit te komen.

Doe de wijzigingen stap voor stap, want het gehele systeem heeft invloed op elkaar tijdens het inregelen. Is eenmaal het systeem ingeregeld dan pas kun je de radiatorknoppen weer gebruiken. Het systeem wordt hierdoor niet ontregeld.